Czym jest urojona ciąża u psa?

Ciąża urojona lub inaczej ciąża rzekoma to termin używany do określenia stanu nieciężarnej suki wykazującej objawy ciąży takie jak laktacja (produkcja mleka) czy znoszenie zabawek do legowiska i „opiekowanie” się nimi. Kastracja suk skutecznie zabezpiecza przed pojawieniem się ciąży urojonej. A co jest przyczyną problemu i jak leczyć ciążę urojoną? Zapraszamy do lektury. 

Czy mój pies ma ciążę urojoną? 

100-procentową diagnozę może postawić jedynie lekarz weterynarii ale właściciel jest w stanie z dużym prawdopodobieństwem zdiagnozować problem samodzielnie na podstawie objawów. Najczęściej obserwowanym objawem jest rozpoczęcie produkcji mleka przez sukę. Suczka zaczyna wylizywać się po brzuchu, gruczoł mlekowy staje się nabrzmiały, a po jego uciśnięciu można zaobserwować wyciek białego lub jasno-żółtego płynu. Dość często dochodzido tego ospałość, niepokój, niechęć do aktywności fizycznych, a także wykazywanie matczynych zachowań w stosunku do zabawek, piłek lub poduszek. 

Nie wszystkie objawy występują jednocześnie, a część z nich nie musi w ogóle wystąpić dlatego warto udać się z psem do lekarza i zasięgnąć opiniii specjalisty.  

Jakie są przyczyny urojonej ciąży? 

Ciąża urojona to tak naprawdę fizjologiczny proces występujący u suk i samic wilków. Pojawia się najczęściej między 45-tym, a 60-tym dniem po cieczce. U wilków proces ten ma na celu zwiększenie przeżywalności szczeniąt urodzonych przez dominującą samicę. W stadzie wilków (watasze), zazwyczaj tylko samica dominująca rodzi potomsto, a inne samice w grupie rozpoczynają produkcję mleka by móc dokarmiać jej młode. To zjawisko, które u wilków jest normalne, u suk które nie mają możliwości karmić szczeniąt może doprowadzić do zapalenia gruczołu mlekowego. Biologiczne podstawy tego zjawiska wyglądają następujące: w czasie cieczki (faza estrus cyklu płciowego), dochodzi do owulacji komórki jajowej. Bez względu na to czy ta komórka jajowa zostanie zapłodniona czy nie (czy dojdzie do krycia suki czy nie), poziom progesteronu wzrasta. Progesteron jest hormonem produkowanym m.in. przez komórki ciałka żółtego, które tworzy się na jajniku w miejscu wyowulowanej komórki jajowej. Jego wysoki poziom utrzymuje się około 4-6 tygodni. Po tym czasie poziom progesteronu spada co prowadzi do wzrostu hormonu prolaktynu wydzielanego przez przysadkę mózgową. To właśnie prolaktyna jest odpowiedzialna za rozpoczęcie producji mleka oraz wystąpienie zachowań „matczynych”. Dlaczego ten fizjologiczny proces hormonalny u suk nieciężarnych raz wywołuje rozwój ciąży rzekomej, a raz nie, pozostaje tajemnicą matki natury. Można zakładać, że szybki spadek progesteronu oraz silny i szybki wzrost prolaktyny częściej wywołują urojoną ciążę. Ważną rolę odgrywają tu też predyspozycje danego osobnika. Nasz pies może być po prostu bardziej wrażliwy na zmiany hormonalne. 

Dla zobrazowania przedstawiono proces w formie graficznej: 

Faza estrus (cieczka) 

owulacja komórki jajowej

produkcja progesteronu przez komórki ciałka żółtego

wysoki posiom progesteronu przez około 4-6 tygodni 

spadek progesteronu

wzrost wydzielania prolaktyny przez przysadkę mózgową

pojawienie się objawów ciąży urojonej takich jak produkcja mleka 

Czy ciążę urojoną trzeba leczyć i jak? 

Oczywiście. Pojawienie się objawów ciąży urojonej trzeba leczyć, ponieważ u niektórych suk zaleganie dużej ilości mleka w gruczole mlekowym prowadzi do jego zapalenia. O tym jakie leki należy  zastosować w celu zahamowania produkcji mleka oraz czy należy podać już leki przeciwzalane zadecyduje lekarz. Rolą właściciela w trakcie leczenia jest odwrócenie uwagi suczki od problemu. Jeśli suka znosi zabawki do legowiska należy jej to niestety na jakiś czas uniemożliwić. Najlepiej zabierając jej dostęp do zabawek. Nie znaczy to, że pies w tym czasie nie może się bawić. Wręcz przeciwnie! Właściciel powinien w tym czasie zapewnić psu więcej zabawy, zabierać go na dłuższe spacery i nakłonić do większej aktywności. Nie można jednak zostawiać psa samego z owymi zabawkami by nie zaczął ich traktować jak szczenięta, które wymagają opieki. Niewielkie zmniejszenie porcji posiłku również pomoże w zmniejszeniu produkcji mleka. By skutecznie zapobiegać problemowi należy sukę wykastrować (potocznie można również używać wyrażenia „wysterylizować”). Tylko kastracja wykonana po zakończeniu cieczki gwarantuje, że ciąża urojona nie pojawi się ponownie. 

Podsumowanie

Ciąża urojona to tak naprawdę fizjologiczne zjawisko, któremu najlepiej zapobiegać poprzez kastrację suk. Jeśli nie ma możliwości wykastrowania suki, każde pojawienie się ciąży urojonej powinno być leczone aby zapobiec zapaleniu gruczołu mlekowego. Na leczenie składają się zarówno leki przepisane przez lekarza weterynarii jak również terapia behawioralna wprowadzona przez właściciela.